28 Φεβρουαρίου 1870 | Ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας
Με σουλτανικό φιρμάνι δημιουργείται η Βουλγαρική Εξαρχία: μια αυτόνομη ορθόδοξη εκκλησία αποσπασμένη από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.
Η Εξαρχία γίνεται βασικό εργαλείο του βουλγαρικού εθνικισμού, υποστηριζόμενου από το πανσλαβιστικό σχέδιο της Ρωσίας.
Η εκκλησιαστική ένταξη παύει να είναι θρησκευτικό θέμα: όποιος ανήκει στην Εξαρχία θεωρείται «Βούλγαρος», όποιος παραμένει στο Πατριαρχείο, «Έλληνας».
Η σύγκρουση για τη Μακεδονία μόλις ξεκινά.
30 Ιανουαρίου 1878 | Συνθήκη Αγίου Στεφάνου
• Μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1877–78), η Ρωσία επιβάλλει στους Οθωμανούς μια ευνοϊκή συνθήκη.
• Δημιουργείται η «Μεγάλη Βουλγαρία» που εκτείνεται ως τη Μακεδονία.
Οι ελληνικοί πληθυσμοί αντιδρούν δυναμικά.
18–19 Φεβρουαρίου 1878 | Οι Επαναστάσεις των Μακεδόνων
• Στο Μπούρινο (Κοζάνη), ο Αναστάσιος Πηχεών σχηματίζει την «Προσωρινή Κυβέρνηση Ελίμειας».
• Στο Λιτόχωρο, ο Κοσμάς Δουμπιώτης συγκροτεί την «Επαναστατική Κυβέρνηση Μακεδονίας».
Παρά την έλλειψη στήριξης από την ελληνική κυβέρνηση, οι εξεγέρσεις εκφράζουν την αντίθεση των Μακεδόνων στη βουλγαρική προσάρτηση.
13 Ιουνίου 1878 | Συνέδριο του Βερολίνου
Οι Μεγάλες Δυνάμεις ανησυχούν για τη ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια και αναθεωρούν τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου:
• Η «Μεγάλη Βουλγαρία» διασπάται.
• Η Μακεδονία επιστρέφει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
• Η σύγκρουση αναβάλλεται — δεν λήγει.
Τι συμβαίνει στον κόσμο την ίδια περίοδο;
1869: Διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ – καθοριστική για τη βρετανική παρουσία στην Ανατολή
1870: Ενοποίηση Ιταλίας και πτώση Παπικού Κράτους
1871: Ενοποίηση Γερμανίας – η Ευρώπη αλλάζει μορφή
1877–78: Ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος πυροδοτεί νέα γεωπολιτική σκακιέρα στα Βαλκάνια
